X
تبلیغات
شاهین دژ ایران سرزمین من
ماه مبارک رمضان در یک نگاه!

ماه مبارک رمضان در یک نگاه!● مناجات
علی‌ ای‌ همای‌ رحمت‌ تو چه‌ آیتی‌ خدا را
که‌ به‌ ما سوا فکندی‌ همه‌ سایه‌ هما را
دل‌ اگر خداشناسی‌ همه‌ در رخ‌ علی‌ بین
به‌ علی‌ شناختم‌ من‌ به‌ خدا قسم‌ خدا را
به‌ خدا که‌ در دو عالم‌ اثر از فنا نماند
چو علی‌ گرفته‌ باشد سرچشمه‌ بقا را
مگر ای‌ سحاب‌ رحمت‌ تو بباری‌ ارنه‌ دوزخ
به‌ شرار قهر سوزد همه‌ جان‌ ماسوا را
برو ای‌ گدای‌ مسکین‌ در خانه‌ علی‌ زن
که‌ نگین‌ پادشاهی‌ دهد از کرم‌ گدا را
به‌جز از علی‌ که‌ گوید به‌ پسر که‌ قاتل‌ من‌
چو اسیر توست‌ اکنون‌ به‌ اسیر کن‌ مدارا
به‌جز از علی‌ که‌ آرد پسری‌ ابوالعجایب
که‌ علم‌ کند به‌ عالم‌ شهدای‌ کربلا را
چو به‌ دوست‌ عهد بندد ز میان‌ پاکبازان
چو علی‌ که‌ می‌تواند که‌ به‌ سر برد وفا را
نه‌ خدا توانمش‌ خواند نه‌ بشر توانمش‌ گفت
متحیرم‌ چه‌ نامم‌ شه‌ ملک‌ لافتی‌ را
به‌ دو چشم‌ خون‌فشانم‌، هله‌ای‌ نسیم‌ رحمت
که‌ زکوی‌ او غباری‌ به‌ من‌ آرتوتیا را
بامید آن‌ که‌ شاید برسد به‌ خاک‌ پایت
چه‌ پیامها سپردم‌ همه‌ سوز دل‌ صبا را
چو تویی‌ قضای‌ گردان‌ به‌ دعای‌ مستمندان
که‌ زجان‌ ما بگردان‌ ره‌ آفت‌ قضا را
چه‌ زنم‌ چو نای‌ هردم‌ زنوای‌ شوق‌ او دم
که‌ لسان‌ غیب‌ خوشتر بنوازد این‌ نوا را
همه‌ شب‌ در این‌ امیدم‌ که‌ نسیم‌ صبحگاهی
به‌ پیام‌ آشنایی‌ بنوازد آشنا را
ز نوای‌ مرغ‌ یا حق‌ بشنو که‌ در دل‌ شب
غم‌ دل‌ به‌ دوست‌ گفتن‌ چه‌ خوشست‌ شهریارا
● اعمالی‌ که‌ در شب‌های‌ ماه‌ رمضان‌ باید به‌جا آورد
رفتار و اعمال‌ شبهای‌ رمضان‌ در چند امر است‌،
۱) افطار و مستحب‌ است‌ که‌ پس‌ از نماز مغرب‌، افطار کند مگر آن‌ که‌ ضعف‌ بر او غلبه‌ کرده‌ باشد یا جمعی‌ منتظر او باشند،
۲) آنکه‌ افطار کند با چیز پاکیزه‌ از حرام‌ و شبهاست‌ و بهتر آنست‌ که‌ به‌ خرمای‌ حلال‌ افطار کند و به‌ خرما و به‌ آب‌ و به‌ رطب‌ و به‌ حلوا و به‌ نبات‌ بر آب گرم‌، به‌ هر کدام‌ که‌ افطار کند نیز خوبست‌،
۳) آن‌ که‌ در زمان‌ افطار دعاهای‌ وارده‌ آن‌ را بخواند از جمله‌ آن‌ که‌ بگوید اللهم‌ لک‌ صمت‌ و علی‌ رزقک‌ افطرت‌ و علیک‌ توکلت‌ (خدایا برای‌ تو روزه‌ داشتم‌ و به روزی‌ تو افطار کنم‌ و بر تو توکل‌ دارم‌)تا خدا عطا کند به‌ او ثواب‌ هر کسی‌ را که‌ در این‌ روز روزه‌ داشته‌ و اگر دعای‌ اللهم‌ رب‌ النور العظیم‌ (خدایا پروردگار نور عظیم‌)را که‌ سید کفعمی‌ روایت‌ کرده‌اند بخواند فضیلت‌ بسیار دارد.روایت‌ شده‌ است‌ که‌ حضرت‌ علی‌ (ع‌)هرگاه‌ می‌خواست‌ افطار کند.می‌فرمود:
بسم ا...اللهم‌ لک‌ حمنا و علی‌ رزقک‌ افطرنا فتقبل‌ حنا انک‌ انت‌ السمیع‌ العلیم‌ (به‌ نام‌ خدا، خدایا برای‌ تو روزه گرفتیم‌ و به‌ روزیت‌ افطار کردیم‌ بپذیر از ما زیرا تو شنوا و دانایی‌...)
۴)در لقمه‌ اول‌ بگوید: بسم‌ا...الرحمن‌ الرحیم‌ یا واسع‌ المغفره‌ اغفرلی‌ (به‌ نام‌ خداوند بخشاینده‌ و مهربان‌ای‌ وسیع‌ آمرزش‌ بیامرز مرا)تا خدا او را بیامرزد.
در آخر هر روز از روزهای‌ ماه‌ رمضان‌، خدا هزار هزار کس‌ را از آتش‌ جهنم‌ آزاد می‌کند، پس‌ از حق تعالی‌ بخواه‌ که‌ تو را یکی‌ از آنها قرار دهد،
۵) در وقت‌ افطار سوره‌ قدر بخواند،
۶) در وقت‌ افطار صدقه‌ دهد و افطار دهد روزه‌داران‌ را اگر چه‌ به‌ چند دانه‌ خرما یا شربتی‌ آب‌ باشد...رسول‌ (ص‌)می‌فرماید:
کسی‌ که‌ افطار دهد روزه‌ داری‌ را از برای‌ او خواهد بود مثل‌ اجر آن‌ روزه‌دار بدون‌ آن‌ که‌ از اجر او چیزی‌ کم‌ شود و هم‌ از برای‌ او خواهد بود مثل‌ آن‌ عمل‌ نیکویی‌ که‌ به‌ جا آورد آن‌ افطار کننده‌، به قوه‌ آن‌ طعام‌...آیت‌ ا...علامه‌ حلی‌ در رساله‌ سعدیه‌ از حضرت‌ صادق‌ (ع‌)نقل‌ کرده‌ که‌ فرمود:هر مومنی که‌ اطعام‌ کند مومنی‌ را لقمه‌ای‌ در ماه‌ رمضان‌ بنویسد حق‌ تعالی‌ برای‌ او اجر کسی‌ که‌ سی‌ بنده‌ مومن‌ آزاد کرده‌ باشد و از برای‌ او باشد نزد حق‌ تعالی‌ یک‌ دعای‌ مستجاب‌ ۷) ‌در هر شب‌ خواندن‌ هزار مرتبه‌ انا انزلنا وارد است‌.
۸) در هر شب‌ صد مرتبه‌ سوره‌ «حامیم‌ دخان‌»را بخواند.
● نمازهای‌ شب‌های‌ ماه‌ رمضان
علامه‌ مجلسی‌(ره‌)در زادالمعاد در فصل‌ آخر اعمال‌ ماه‌ رمضان‌ را ذکر فرموده‌ و در این‌ جا اکتفا می‌کنیم‌ به‌ آنچه‌ که‌ آن‌ بزرگوار نوشته‌...فرموده‌:
▪ نماز شب‌ اول‌) چهار رکعت‌، در هر رکعت‌ بعد از حمد پانزده‌ مرتبه‌ توحید...
▪ دوم‌) چهار رکعت‌، در هر رکعت‌ پس‌ از حمد بیست‌ مرتبه‌ انا انزلنا،
▪ سوم‌) ده‌ رکعت‌، در هر رکعت‌ صد و پنجاه‌ مرتبه‌ توحید،
▪ چهارم‌) هشت‌ رکعت‌، در هر رکعت‌ حمد و بیست مرتبه‌ انا انزلناه‌،
▪ پنجم‌) دو رکعت‌ در هر رکعت‌ صد و پنجاه‌ مرتبه‌ توحید و بعد از سلام‌ صد مرتبه‌ اللهم صل‌ علی‌ محمد و ال‌ محمد،
▪ ششم‌) چهار رکعت‌، در هر رکعت‌ حمد و «سوره‌ تبارک‌ الله‌ بیده الملک‌»
▪ هفتم‌) چهار رکعت‌، در هر رکعت‌ صد و سیزده‌ مرتبه‌ انا انزلنا
▪ هشتم) دو رکعت‌، در هر رکعت‌ صد و ده‌ مرتبه‌ توحید و بعد از سلام‌ هزار مرتبه‌ سبحان‌ ا...
▪ نهم‌) شش‌ رکعت‌ میان‌ نماز شام‌ و خفتن‌، در هر رکعت‌ صد و هفت‌ مرتبه‌ آیه‌، الکرسی‌ و پس‌ از اتمام‌ پنجاه‌ مرتبه‌ صلوات‌،
▪ دهم‌) بیست‌ رکعت‌، در هر رکعت‌ صد و سی‌ مرتبه توحید.
▪ یازدهم‌) دو رکعت‌، در هر رکعت‌ صد و بیست‌ مرتبه‌ انا اعطیناک‌ الکوثر،
▪ دوازدهم‌) هشت رکعت‌، در هر رکعت‌ صد و سی‌ مرتبه‌ انا انزلنا،
▪ سیزدهم‌) چهار رکعت‌ در هر رکعت‌ صد و بیست‌ و پنج‌ مرتبه‌ توحید،
▪ چهاردهم‌) شش‌ رکعت‌، در هر رکعت‌ صد و سی‌ مرتبه‌ اذا زلزلت‌،
▪ پانزدهم‌) چهار رکعت‌، در دو رکعت‌ اول‌ پس‌ از صد مرتبه‌ توحید و در دو رکعت‌ دیگر پنجاه‌ مرتبه‌ توحید،
▪ شانزدهم‌) دوازه‌ رکعت‌، در هر رکعت‌ صد و دوازه‌ مرتبه الهیکم‌ التکاثر،
▪ هفدهم‌) دو رکعت‌، در رکعت‌ اول حمد و هر سوره‌ که‌ خواهد و در رکعت‌ دوم‌ حمد و صد مرتبه‌ توحید و پس‌ از سلام‌ صد مرتبه‌ لا اله الا ا...
▪ هجدهم) چهار رکعت‌، در هر رکعت‌ صد و بیست‌ و پنج‌ مرتبه‌ انا اعطیناک‌ الکوثر...
▪ نوزدهم‌) پنجاه‌ رکعت‌ با صد و پنجاه‌ مرتبه‌ اذا زلزلت‌ و گویا مراد آن‌ باشد که‌ در هر رکعت‌ یک‌ مرتبه‌ بخواند زیرا مشکل‌ است‌ در یک‌ شب‌ دو هزار و پانصد مرتبه‌ اذا زلزلت‌ خواندن‌...
▪ بیستم‌ و بیست‌ و یکم‌ و بیست‌ دوم‌ و بیست‌ و سوم‌ و بیست‌ چهارم) در هر یک‌ هشت‌ رکعت‌ به‌ هر سوره‌ که‌ میسر شود،
▪ بیست و پنجم‌) هشت‌ رکعت‌، در هر رکعت‌ حمد و ده مرتبه‌ توحید...
▪ بیست‌ و ششم‌) هشت‌ رکعت‌، در هر رکعت‌ حمد و صد مرتبه‌ توحید،
▪ بیست‌ و هفتم‌) چهار رکعت‌، در هر رکعت‌ حمد و تبارک‌ الدبی بیده‌ الملک‌ و اگر نتوانست‌، بیست‌ مرتبه‌ توحید،
▪ بیست‌ و هشتم‌) شش‌ رکعت‌، در هر رکعت‌ حمد و صد مرتبه‌ آیه‌ الکرسی‌ و صد مرتبه‌ توحید و صد مرتبه‌ کوثر و پس‌ از نماز صد مرتبه‌ صلوات‌ بر محمد (ص‌)،
▪ بیست‌ و نهم) :دو رکعت‌، در هر رکعت حمد و بیست‌ مرتبه‌ توحید،
▪ سی‌ام‌) دوازده‌ رکعت‌، در هر رکعت‌ حمد و بیست‌ مرتبه‌ توحید و پس‌ از فارغ‌ شدن‌ صد مرتبه‌ صلوات‌...
● آیین‌ کهن‌ ماه‌ رمضان‌ در ایران
ایران‌ قدمتی‌ چند هزار ساله‌ دارد و با لشکرکشی‌ اعراب‌ بر ایران‌، اسلام‌ وارد این‌ کشور کهن‌ و ریشه‌دار شد و از همان‌ روزها ماه‌ رمضان‌ جزو مراسم‌ پرشکوه‌ در ایران‌ شد.جالب‌ این‌ که‌ «سحوری‌»کلمه‌ قدیمی‌ است که‌ اشاره‌ به‌ یک‌ مراسم‌ هزار ساله‌ داشت‌ و مردمان‌ آن‌ زمان‌ عقیده‌ داشتند که‌ هر بامداد و شامگاه‌ باید به پیشواز خورشید بروند تا از این‌ پدیده‌ طبیعی‌ گرما و نور گرفت‌.اما با آمدن‌ اسلام‌ و برگزاری‌ نماز صبح‌ در سحرگاه‌ و سحری‌خوردن‌ و افطار کردن‌ در این‌ ماه‌، اعتقاد ایرانیان‌ باستان‌، محکم‌تر و محکم‌تر شد تا حال‌...
در همان‌ زمان‌های‌ قدیم‌، جوانان‌ به‌ بلندترین‌ نقطه‌ شهر می‌رفتند و دهل‌ می‌کوفتند و با این‌ کار مردم‌ را از خواب‌ بیدار می‌کردند.
در ماه‌ مبارک‌ هرگونه‌ کینه‌ و قهر و نفرت‌ کنار گذاشته‌ می‌شد و مردم‌ با شیرینی‌ به‌ استقبال‌ یکدیگر می‌رفتند.نکته‌ دیگر این‌ که‌ سیب‌ در سر سفره‌ افطار جایگاه‌ ویژه‌ای‌ داشت‌، چرا که‌ سیب‌ را میوه‌ای‌ بهشتی می‌دانستند.
همچنین‌ به‌ هنگام‌ اذان‌ مغرب‌ یعنی‌ غروب‌ آفتاب‌، صدای‌ دهل‌ و نواختن‌ فلوت‌ در کوچه‌پس‌کوچه‌ها به گوش‌ می‌رسید تا جایی‌ که‌ عده‌ای‌ مشغول‌ به‌ این‌ شغل‌ بودند.عده‌ای‌ هم‌ در خانه‌های‌ همسایه‌ها را می‌زدند و شیرگرم‌ و شیرینی‌ و حلوا می‌دادند.در سر مراسم‌ افطار، بزرگ‌ فامیل‌ بر بالای‌ سفره‌ می‌نشست‌ و پس‌ از اذان‌، دیگر اعضای‌ خانواده‌ با اجازه‌ او، روزه‌ خود را باز می‌کردند.
همچنین‌ در این‌ ماه‌ مراسم‌ آشتی‌کنان‌ برگزار می‌شد و هر کسی‌ که‌ می‌خواست‌ روزه‌ بگیرد باید کدورت‌ها را کنار می‌گذاشت‌، در این‌ مواقع‌ یک‌ بزرگتر پادرمیانی‌ می‌کرد و با برپایی‌ یک‌ مهمانی‌ دو نفر را آشتی می‌داد.
رسم‌ شعرخوانی‌ پس‌ از افطار یکی‌ از رسم‌های‌ گذشته‌ بود و خواندن‌ اشعار حافظ و فال‌گیری‌ در میان اعضای‌ خانواده‌ برعهده‌ بزرگتر خانواده‌ بود.
از دیگر رسومات‌ گذشته‌ باید اشاره‌ به‌ پسران‌ جوان‌ کرد که‌ در زمان‌ افطار، به‌ درب‌ منزل‌ نامزدشان می‌رفتند و خنچه‌ای‌ می‌بردند که‌ شامل‌ قند و شیرینی‌ و غذاهای‌ رنگارنگ‌ بوده‌ است‌.اما بد نیست‌ از غذاهای‌ مرسوم‌ ایرانیان‌ هم‌ بگوییم‌.
آنها معمولا بر سر سفره‌ افطار، آبگوشت‌ و سبزی‌پلو، دلمه‌، عدس‌پلو، شله‌زرد، آش‌ و شیرینی‌های‌ کنجددار یا شیرینی‌های‌ بادامی‌ کشمشی‌ و...می‌خوردند که‌ البته‌ بیشتر مربوط به‌ قشر مرفه‌ جامعه‌ بود و قشر متوسط معمولا با چای‌، نان‌ شیرینی‌، خرما و البته‌ کمی‌ پنیر روز ه‌ خود را باز می‌کردند.در مکان‌هایی‌ که‌ قرار بود به صورت‌ جمعی‌ افطار بدهند نزدیک‌ اذان‌ دیگ‌ بزرگ‌ برنج‌ را بار می‌گذاشتند و مقداری‌ از آن‌ را در دیگ سنگی‌ با پارچه‌ای‌ کلفت‌ می‌پوشاندند تا برای‌ سحر گرم‌ بماند.نکته‌ دیگر این‌ که‌ قدیمی‌ها به‌ دم‌کرده سنبل‌الطیپ‌ علاقه‌ خاصی‌ داشتند، آنها عقیده‌ داشتند که‌ این‌ دم‌ کرده‌ از عطش‌ آنها جلوگیری‌ می‌کند.
● ماه‌ رمضان‌ در جهان
▪ رمضان‌ پنهانی‌ در روسیه
درکشور پهناور روسیه‌، مسلمانان‌ زیادی‌ زندگی می‌کنند که‌ با عشق‌ و علاقه‌ آیین‌ این‌ ماه‌ را برگزار می‌کنند.روس‌های‌ قدیمی‌، از طلوع‌ و غروب خورشید، زمان‌ سحر و افطار را تشخیص می‌دادند، روس‌های‌ مسلمان‌، معمولا به‌ لبنیات علاقه‌ زیادی‌ دارند و همیشه‌ بر سرسفره‌شان‌ این مواد خوراکی‌ پیدا می‌شود، پیش‌ از فروپاشی شوروی‌ و دوران‌ کمونیست‌، آنها به‌ طور پنهانی مراسم‌ رمضان‌ را برگزار می‌کردند، اما پس‌ از فروپاشی‌ در مساجد روسیه‌ به‌ برگزاری‌ تلاوت قرآن‌ و نمازهای‌ جماعت‌ می‌پردازند و اقوام‌ هر روز مراسم‌ افطاری‌ را به‌ نوبت‌ در خانه‌ یکدیگر برگزار می‌کنند.
▪ افطار دسته‌ جمعی‌ در واشنگتن
در واشنگتن‌، مرکز امریکا، عده‌ معدودی مسلمان‌ زندگی‌ می‌کنند که‌ بیشترشان‌ سیاهپوست می‌باشند، آنان‌ در محله‌های‌ خاص‌ و در شهرک‌های‌ مخصوصی‌ به‌ خود زندگی‌ می‌کنند و افطار خود را دسته‌ جمعی‌ برگزار می‌کنند.گرچه پس‌ از حادثه‌ ۱۱ سپتامبر مسلمانان‌ تحت‌ فشار هستند، اما با این‌ حال‌ مراسم‌ رمضان‌ در آنجا برگزار می‌شود، مسلمانان‌ سیاهپوست‌ اعتقاد خاصی‌ به‌ قراردادن‌ قرآن‌ بر سرسفره‌ و همچنین روشن‌کردن‌ شمع‌ دارند، افرادی‌ هم‌ که نمی‌توانند روزه‌ بگیرند، به‌ خصوص‌ افراد مسن‌ و بچه‌ها، بر سر سفره‌ افطار حاضر می‌شوند تا بچه‌های‌ کوچکتر با این‌ ماه‌ پربرکت‌ آشنا شوند.
▪ رمضان‌ در آلمان
مهمترین‌ شهر آلمان‌ که‌ آیین‌ دین‌ ماه‌ را خیلی مفصل‌ انجام‌ می‌دهند، شهر کلن‌ می‌باشد تا جایی که‌ در مسجد این‌ شهر هر روزه‌ اذان‌ پخش می‌شود، اکثر مسلمانان‌ آلمانی‌، ترک‌ تبار هستند و به‌ کارگری‌ مشغولند و سوپ‌گوشت‌ از مواد خوراکی‌ اصلی‌ سفره‌ رمضان‌ است‌، حدود ۸۰ درصد از مسلمانان‌ آلمان‌، ماه‌رمضان‌ را مهم‌ترین ماه‌ مذهبی‌ می‌دانند و گرفتن‌ روزه‌ را برای‌ خود واجب‌ می‌دانند.
▪ خانه‌ تکانی‌ در اندونزی‌ و مالزی
۹۰ درصد مردم‌ مالزی‌ و اندونزی‌ مسلمان هستند، تا جایی‌ که‌ اندونزی‌ پرجمعیت‌ترین‌ کشور مسلمان‌ است‌.آنان‌ ماه‌ رمضان‌ را عید خود می‌دانند و پیش‌ از شروع‌ این‌ ماه‌ خانه‌ تکانی می‌کنند و خانه‌های‌ خود را از بوی‌ خوش عطرهای‌ گیاهی‌، عطرآگین‌ می‌کنند، آنها همچنین‌ اهمیت‌ خاصی‌ برای‌ عید فطر قائل هستند.بیشتر مردم‌ این‌ کشور در این‌ ماه‌ حداقل قرآن‌ را سه‌ بار تا انتها می‌خوانند و پس‌ از افطار به مسجد می‌روند، آنها عید فطر را بسیار عزیز می‌دانند تا جایی‌ که‌ تمامی‌ خیابان‌ها چراغانی است‌ و دولت‌ به‌ طور رایگان‌ شیرینی‌ در خیابان پخش‌ می‌کند.
آنها با این‌ که‌، کم‌ غذا هستند، اما سفره افطارشان‌ بسیار مفصل‌ است‌ و از بیشتر مواد غذایی استوایی‌ استفاده‌ می‌کنند.
▪ رمضان‌ در استرالیا
۸۶ درصد مسلمانان‌ استرالیا در نهرهای ویکتوریا، سیدنی‌ و ملبورن‌ زندگی‌ می‌کنند، آنان به‌طور معمول‌ با انواع‌ دسرهای‌ شیرین‌، کباب‌ و ماهی‌ افطار خود را باز می‌کنند و در زمان‌ سحر یک‌ لیوان‌ شیر و عسل‌ می‌خورند، در مساجد آنجا در اکثر شب‌ها افطاری‌ داده‌ می‌شود و با انجام فرایض‌ دینی‌ و برگزاری‌ مراسم‌ به‌ اهمیت موقعیت‌ خود در آن‌ کشور اضافه‌ کرده‌اند.
● نماز جماعت‌ واجب‌ است
در عربستان‌ ماه‌ رمضان‌ از جایگاه‌ ویژه‌ای برخوردار است‌ مردم‌ آنجا در خانه‌هایشان‌، افطار خود را با شیرگرم‌ و سمبوسه‌، شیرینی‌ و قند باز می‌کنند، آنها بر این‌ اعتقادند که‌ هیچ‌ یک‌ نباید کینه‌ای‌ از دیگری‌ بر دل‌ گیرد چرا که‌ روزه‌اش باطل‌ است‌.مردمان‌ ساکن‌ مکه‌ و مدینه‌، عبادت خدا و مقبره‌ پیامبر (ص‌)و برگزاری‌ نماز جماعت را از واجبات‌ می‌دانند.
● رسم‌ جالب‌ در عراق
یکی‌ از رسم‌های‌ جالب‌ در عراق‌ این‌ است‌ که جونان‌ و نوجوانان‌ پس‌ از افطار در کوچه‌ و خیابان‌ها به‌ راه‌ می‌افتند و در خانه‌ها را می‌کوبند و تقاضای‌ هدیه‌ می‌کنند، همچنین‌ در هنگام‌ اذان صبح‌ پیرمردان‌ طبل‌ به‌ دست‌ می‌گیرند و با کوبیدن‌ طبل‌ مردم‌ را بیدار می‌کنند.نکته‌ دیگر این‌ که‌ خیلی‌ها دوست‌ دارند که‌ برای‌ افطار به قهوه‌خانه‌ها بروند و در آنجا افطار خود را باز کنند.بد نیست‌ بدانید که‌ در یمن‌ یکی‌ دیگر از کشورهای‌ اسلامی‌ مردم‌، یک‌ساعت‌ پیش‌ از افطار سفره‌ خود را پهن‌ می‌کنند و تا زمان‌ اذان‌، قرآن کریم‌ را تلاوت‌ می‌کنند.آنها سعی‌ می‌کنند در روز عید فطر لباس‌های‌ نو خریداری‌ کنند.
بد نیست‌ به‌ رسم‌ مسلمانان‌ بوسنی‌ و هرزگوین هم‌ اشاره‌ای‌ داشته‌ باشیم‌ که‌ معمولا چند همسایه هر روز در یک‌ خانه‌ جمع‌ می‌شوند و به‌ طور گروهی‌ افطاری‌ می‌کنند، آنها سفره‌های افطارشان‌ را روی‌ میز پهن‌ می‌کنند و نوشیدنی‌های‌ گرم‌ از قبیل‌ قهوه‌، چای‌ و نسکافه‌...عضو ثابت‌ سفره‌شان‌ است‌ و دیگر این‌ که ثروتمندان‌ این‌ کشور، به‌ فقیران‌ افطار می‌دهند.l

+ نوشته شده در  یکشنبه سی ام مرداد 1390ساعت 12:20  توسط امیرخلیلی  | 
رمضان بر شما مبارک
+ نوشته شده در  یکشنبه سی ام مرداد 1390ساعت 12:10  توسط امیرخلیلی  | 

مقدمه

ظهورسازمانهای اجتماعی وگسترش روزافزون انها یکی از خصیصه های بارز تمدن بشری است .
وبه این ترتیب وبا توجه به عوامل گوناگون مکانی و زمانی و ویژگیها و نیازهای خاص هر جامعه هر روز بر تکامل و توسعه این سازمانها افزوده می شود .بدیهی است هر سازمان اجتماعی برای نیل به اهدافی طراحی شده و با توجه به ساختارش نیازمند نوعی مدیریت است . یکی از پیامدهای مهم در هم ریخته شدن نظام ارزشی غرب حاکم شدن مکتب اصالت نفع بر روند فعالیتهای اقتصادی و تولید است .معتقدین به این مکتب یک عمل را تا انجا درست قلمداد میکند. که برای فرد یا افرادی بیشترین خوشی و اسایش را به بوجود اورد به بیان دیگر ملاک درستی یک عمل نتایج ان است نه شیوه انجام ان عمل.

تعریف مدیریت

مدیریت فرایند به کارگیری مؤثرو کارآمد منابع مادی وانسانی در برنامه ریزی سازماندهی بسیج منابع وامکانات هدایت و کنترل است که برای دستیابی به اهداف سازمانی و بر اساس نظام ارزشی مورد قبول صورت می گیرد.
واقعا باید گفت ؛که در ابتدا انسانها درباره مدیریت چقدر میدانند؟دانش مدیریت تا چه حد علمی است و آیا مدیریت علم است یا هنر؟ بخشی از مدیریت را میتوان از طریق مدریت آموزش فرا گرفت و بخشی دیگررا ضمن کار باید آموخت در واقع بخشی را که با آموزش فرا گرفته می شود علم مدیریت است . و بخشی را که موجب به کار بستن اندوختها در شرایط گوناگون می شود هنر مدیریت می نامند. «به عبارتی دیگر سخن علم دانستن است و هنر توانستن .»

نظریه نقشهای مدیریتی

جدیدترین نظریه مدیریت نظریه نقشهای مدیری است اساس این نظریه این است که آنچه را مدیر انجام میدهد باید ملاحظه نمود و بر پایه چنین ملاحظاتی فعالیتها یا نقشهای مدیری را معین کرد . آدیزس (adizes ) با مطالعه مدیریت برای اداره موثرهر سازمان چهارنقش « مدیر تولید ـ اجرای ـ ابداعی و ترکیبی » را لازم میداند هر یک از این نقشهای مدیری با یکی از خرده سیستم و یک سیستم اجتماعی ارتباط دارد . زیرا هر نوع سازمانی خواه بازرگانی،صنعتی یا اداری یک سیستم اجتماعی است و بیشتر خرده سیستم های اجتماعی مرکب از خرده سیستم های به هم پیوسته زیادی هستند . که شامل خرده سیستم های انسانی ، اجتماعی ، اداری ، ساختاری ، اطلاعاتی ، تصمیم گیری و تکنولوژی اقتصادی است . ادریزس این چنین استدلال می کند که به طور کامل هر چهار نقش را ایفا کنند و هیچ گونه سبک مدیری غلط نداشته باشند اندکند زیرا چنین مدیری باید تکنسینی عالی ، رئیس ،مبتکر و نیز ترکیب کننده باشد. هر مدیری با توجه به نوع کار سطح سازمان و شرایط محیطی به درجاتی از مهارتها ی مدیری نیاز دارد . مدیریت به شکل یک هرم است که در پایین ان عالی ،در وسط میانی ، در بالا عملیاتی ؛مدیران عملیاتی ،این مدیران سرشان بسیارشلوغ است و مراجعه مکرر افراد موجب انقطاع کارشان می شود . و اغلب مجبورند برای نظارت در رفت وامد باشند و برای پرسنل خود ماموریتهای کاری خاص تعیین کنند وبا برنامه عملیاتی تفصیلی کوتاه مدت طرح ریزی کنند.
مدیران میانی؛ انها به طور مستقیم به مدیریت رده بالا گزارش میدهند کارشان مدیریت بر سرپرستا ن است و نقش حلقه واسطی را میان مدیریت عالی و مدیران عملیاتی به عهده دارند بیشتر وقتها به تحلیل دادهها ،اماده کردن اطلاعات برای تصمیم گیری تبدیل تصمیمهای مدیریت عالی به پروژههای معیین برای سرپرستان و جهت دادن به نتایج کار مدیران عملیاتی است . مدیریت عالی ؛ مدیری که در نقشهای عملیاتی و میانی موفق بوده و عملکرد کلی واحدهای عمده را ارزیابی می کنند و درباره موضوعات و مسائل کلی با مدیران سطح پایین به تبادل نظر می نشینند و بیشتر وقتشان را با همکاران یا افراد خارج از سازمان واندک زمانی را با افراد زیردست می گذرانند .
هرمدیری باید خلاقیت داشته باشد خلاقیت یعنی به کارگیری توانایهای ذهنی برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید تداوم حیات سازمانها به باسازی انها بستگی دارد؛ باسازی سازمانها از طریق هماهنگ کردن اهداف یاـ وضعیت روز و اصلاح و بهبود روشهای حصول این اهداف انجام می شود .
ماکسیم گورکی می گوید :اگر کار تفریح باشد زندگی لذتبخش است و اگر وظیفه باشد زندگی بردگی است .

خلاقیت مدیران

هر مدیری باید خلاقیت داشته باشد خلاقیت یعنی به کارگیری توانای های ذهنی برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید . تداوم حیات سازمان ها به باسازی آنها بستگی دارد باسازی سازمان ها از طریق هماهنگ کردن اهداف با وضعیت روز و اصلاح و بهبود روش های حصول این اهداف انجام می شود .
چه کسی خلاقیت و نوآوری می کند ؟
هر انسان مدیر یا غیرمدیری از استعداد خلاقیت برخوردار است بنابرین نباید خلاقیت فقط در انحصار مدیران خاصی باشد زیراآنچه که محکمتر از وجود استعداد خلاقیت است جلوگیری از عوامل بازدارنده ظهور آن است که در صورت آزاد سازی ذهن از پیش فرض ها و الگو های زنجیرهای ذهنی در مدت کوتاهی توان خلاقیت و به کارگیری فکر های نو در عمل را می توان دو برابر افزایش داد.

مدیریت موفق و مؤثر

مدیریت موفق و مؤثر عبارت است ؛ از کسب اهداف سازمانی یا چیزی بیش از آن . « ویلیام جمیز» با تحقیقی که درباره انگیزش انجام داد ، به این نتیجه رسید که کارکنان ساعتی ، تقریباً با میزان کاری در حدود20الی 30 درصد توانایی یشان می توانستند شغل خود را حفظ کنند و اخراج نشوند؛ این تحقیق همچنین نشان داد که اگر کارکنان، انگیزش بیشتری داشته باشند تفریباً با 80 الی 90 درصد توانای خود، کارمی کنند . مدیری که بتواند حداقل کار مورد قبول را با استفاده از امکانات مدیری مانند : توبیخ ، کسر حقوق و .... فراهم سازد ؛ مدیر موفق نامیده می شود ولی مدیر مؤثر کسی است که بتواند 80الی 90درصد توانای های افراد را به کار گیرد .

چگونه می توان مدیرموفق ومؤثری بود ؟

برای موفق و مؤثر بودن ، توانای های ذاتی و اکتسابی معینی لازم است . مدیر مؤثر نیاز به توانای های فنی ، انسانی ادراکی ، طراحی و حل مسائل دارد . یک مدیر موفق ، نگرش و انگیزه های معینی دارد. پاداش های سازمانی (اضافه حقوق ، ارتقاء و ...) و جو سازمانی بر انگیزه و انگیزش وی اثر دارد . یکی دیگر از موفقیت ، رویدادهای پیش بینی نشده وامدادهای غیبی است ؛ زیرا همیشه توانای های افراد نیست که برای ایشان موفقیت می اورد . بررسی میزان موفقیت و مؤثر بودن هر مدیر بر اساس دیدگاه و معیارهای سازمانی صورت می گیرد .

برنامه ریزی

هنگامی که آدمی در مسیر رشد عقلانی خود به ضرورت برنامه ریزی در زندگی خویش پی برد، آن را در نظام های اجتماعی به عنوان ابزاری در خدمت مدیریت و رهبری ، مورد توجه قرار داد و امروز می بینیم که ساختار وجودی سازمان ها پیچیده گشته اند ، که بدون برنامه ریزی های دقیق نمی توانند به حیات خود تداوم بخشند.

تعریف برنامه ریزی

برای دست یافتن به هدف مورد نظر ، باید قبل از تلاش فیزیکی یا اقدام به انجام کار، تلاش ذهنی یا برنامه ریزی کافی صورت بگیرد.« برنامه ریزی شالودۀ مدیریت را تشکیل می دهد ».

فلسفۀ و ضرورت برنامه ریزی

فلسفۀبرنامه ریزی به عنوان یک نگرش و راه زندگی که متضمن تعهد به عمل بر مبنای اندیشه ، تفکر و عزم راسخ به برنامه ریزی منظم و مداوم می باشد ، بخش انفلاک ناپذیر مدیریت است؛ فرد و سازمان برای رسیدن به اهداف خویش نیاز به برنامه ریزی دارند ، بنابراین ضرورت برنامه ریزی ، برای رسیدن به جز ئیترین اهداف یک واقعیت انکار ناپذیر است . نیاز به برنامه ریزی از این واقعیت نشأت گرفته است .« همۀ نهادها در محیطی متحول فعالیت می کنند».


سازماندهی

انسان ذاتاً کنجکاو است با حواس پنجگانۀ خود به جستجو در دنیای اطرافش پرذاخته تلاش می کند تا مشاهداتش را در قالب های منسجم نظم بخشد . انسان امروزی نه تنها نیمی از روزش را به همکاری در تلاش های گروهی می گذراند بلکه نیم دیگر را به تماشای تلویزیون ، خواندن روزنامه و کتاب یا به مجامع عمومی برای سرگرمی سپری می کنند که همگی حاصل تلاش گروهی انسانها در واحدهای سازمانی است . نظریه پردازان سازمان از حوزه های گوناگون نظیر : مدیریت ، روانشناسی ، جامعه شناسی ، علوم سیاسی، اقتصاد، مردم شناسی، مهندسی ، مدیریت بیمارستانی و ... پدید آمده اند و هر یک چیزی براین موضوع افزوده اند .

تعریف سازماندهی

سازماندهی ، فرایندی است که طی آن تقسیم کار میان افراد وگروه های کاری و هماهنگی میان آنان ، به منظور کسب اهداف صورت می گیرد .

انواع مختلف سازماندهی

روش های بسیار متفاوتی برای دسته بندی سازمان ها هست ؛ سازمان رسمی و سازمان غیر رسمی
سازمان رسمی وغیر رسمی :سازمان رسمی را مسؤلین به طور قانونی بنیانگذاری و تصویب می کنند و در آن تعداد مشاغل ، حدود وظایف و اختیارات و چگونگی انجام آن مشخص می شود . ساختارهای رسمی در واقع تخیلی هستند زیرا سازمان آن گونه که پیش بینی عمل نمی کند ؛ اما سازمان های غیررسمی بیانگر حالت واقعی است، یعنی چگونگی عمل سازمان را به طور واقعی نشان می دهد . بعد از انکه ساختار رسمی ایجاد می شود ، سازمان غیر به طور طبعیی در چارچوب آن پدیدار میگردد؛ سازمان غیر رسمی حاصل تعامل اجتماعی مداوم است و ساختار رسمی تعدیل ، تحکیم یا گسترش می دهد .

تعریف سازمان رسمی

در سازمان رسمی ، مدیر روابط سازمانی را به طور مکتوب و به کمک نمودار با دقت هر چه بیشتر برای کارکنان تشریح می کند . تغیرات بعدی در صورت لزوم می تواند به طور رسمی یا غیر رسمی انجام شود .

تعریف سازمان غیر رسمی

دراین سازمان ، مدیر روابط سازمانی را به طور شفاهی برای کارکنان توضیح می دهد و این روابط را بر حسب نیاز تغییر می دهد .
برنامه ریزی فرایندی است که به موجب آن شما آینده خود را دائماً می سازید « روجرفریتز»

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم اسفند 1389ساعت 15:37  توسط امیرخلیلی  | 
نوروز جشني بر پايه رياضي و نجوم ايرانيان



در سال جاري نوروز به عنوان يکي از مهترين جشن‌هاي ايرانيان و 10 کشور ديگر، نه تنها در ميراث ناملموس يونسکو به ثبت رسيد که در مجمع جهاني سازمان ملل نيز از اين روز به عنوان روز جهاني عيد نوروز ياد شده است. اين درحالي است که به گفته دکتر جنيدي، آنچه در اين توجه ويژه به نوروز ناديده گرفته شده، اهميت دانش ايرانيان در رياضي و ستاره‌شناسي بوده است.



نقشي از برگزاري مراسم نوروز در تخت جمشيد

خبرگزاري ميراث فرهنگي ـ گروه ميراث فرهنگي ـ در سال جاري نوروز به عنوان يکي از مهترين جشن‌هاي ايرانيان و 10 کشور ديگر، نه تنها در ميراث ناملموس يونسکو به ثبت رسيد که در مجمع جهاني سازمان ملل نيز از اين روز به عنوان روز جهاني عيد نوروز ياد شده است. اين درحالي است که به گفته دکتر جنيدي، آنچه در اين توجه ويژه به نوروز ناديده گرفته شده، اهميت دانش ايرانيان در رياضي و ستاره‌شناسي بوده است.

به گزارش CHN مجمع عمومي سازمان ملل در نشست 23 فوريه 2010 خود، 21 ماه مارس را به‌عنوان روز جهاني عيد نوروز، با ريشه ايراني به‌رسميت شناخت و آن را در تقويم خود جاي داد. در متن به تصويب رسيده مجمع عمومي سازمان ملل، نوروز، جشني با ريشه ايراني که قدمتي بيش از 3 هزار سال دارد و امروزه بيش از 300 ميليون نفر آن را جشن مي‌گيرند توصيف شده‌است. پيش از آن در تاريخ 8 مهر 1388 خورشيدي، نوروز توسط سازمان جهاني يونسکو، به عنوان ميراث غير ملموس جهاني، به ثبت رسيده‌بود.

دکتر «فريدون جنيدي»، پژوهشگر تاريخ درباره اين‌باره مي‌گويد: «آنچه در ثبت پرونده جهاني نوروز، چه در يونسکو و يا سازمان ملل مورد توجه قرار نگرفته اهميت نوروز و دانش ايرانيان در ستاره‌شناسي و نجوم است. به واقع نوروز جشن بزرگي بر پايه دانش رياضي و نجوم ايرانيان است.»

وي در ادامه مي‌گويد: «هزاران سال پيش نياکان ما بر پايه دانش خود به رياضي و ستاره‌شناسي روز آغاز بهار را شناخته بودند. آن‌ها اين موضوع را که جهان در اين روز به سبزي مي‌رود را فهميده بودند و اين توان و اهميت دانش ايرانيان بر ستاره‌شناسي را نشان مي‌دهد.»

به گفته وي خيام،‌ دانشمند و شاعر ايراني موفق به نوشتن کاملترين سالوار (سالنامه) جهان شده است. سال‌ها بعد از روي سالوار خيام، سالوار ميلادي نوشته شد که اشکالات زيادي دارد. اما متاسفانه امروز سالوار ميلادي را به عنوان سالوار جهان مي‌شناسند و اين در حالي است هنوز سالوار خيام کاملترين و جامع‌ترين سالوار محسوب مي‌شود.

به گزارش CHN جشن نوروز از لحظه اعتدال بهاري آغاز مي‌شود. در دانش ستاره‌شناسي، اعتدال بهاري يا اعتدال ربيعي در نيم‌کره شمالي زمين به لحظه‌اي گفته مي‌شود که خورشيد از صفحه استواي زمين مي گذرد و به سوي شمال آسمان مي‌رود. اين لحظه، لحظه اول برج حمل ناميده مي‌شود، و در تقويم خورشيدي با نخستين روز (هرمز روز يا اورمزد روز) از ماه فروردين برابر است. نوروز در تقويم ميلادي با 21 يا 22 مارس مطابقت دارد.

منشا و زمان پيدايش نوروز، به درستي معلوم نيست. در برخي از متن هاي کهن ايران ازجمله شاهنامه فردوسي و تاريخ طبري، جمشيد و در برخي ديگر از متن ها، کيومرث به‌عنوان پايه‌گذار نوروز معرفي شده است. پديد آوري نوروز در شاهنامه، بدين گونه روايت شده است که جمشيد در حال گذشتن از آذربايجان، دستور داد تا در آنجا براي او تختي بگذارند و خودش با تاجي زرين بر روي تخت نشست. با رسيدن نور خورشيد به تاج زرين او، جهان نوراني شد و مردم شادماني کردند و آن روز را روز نو ناميدند.

جنيدي درباره برگزاري جشن نوروز مي‌گويد: «جشن نوروز همواره در ايران رواج داشته و آنچه امروز برگزار مي‌شود تفاوت چنداني با گذشته ندارد. پس از ورود اسلام، ايرانيان حدود 2 تا 3 قرن تلاش کردند تا آيين جديد را با فرهنگ باستاني خود پيوند بزنند. بر اين اساس هرگز خللي در پرداخت به جشن آييني نوروز به وجود نيامد.»

وي در ادامه مي‌گويد: «در گذشته به دليل هم‌خواني فرهنگ و آيين، احتمالا نوروز به صورت يک مراسم مذهبي و آييني نيز برگزار مي‌شده است. اما آنچه اهميت دارد اين است که اين مراسم بيش از هزاران سال در شهرها و روستاهاي ايران برگزار مي‌شود و همواره مورد حفاظت ايرانيان قرار گرفته است.»

جنيدي درباره حفاظت از نوروز به عنوان ميراث ناملموس جهاني مي‌گويد: «نوروز به وسيله نياکان ما حفظ شده و پس از اين نيز حفاظت مي‌شود. هرکسي به اندازه خودش در حفاظت از نوروز سهم دارد. حتي پيرمرد چوپاني که در کوهستان زندگي مي‌کند و اين روز را پاس مي‌دارد در حفاظت از آن کمک مي‌کند.»

اين پژوهشگر تاريخ و فرهنگ ايراني در پايان مي‌گويد: «سيزدهيمن روز از هر ماه را روز "تيش‌تر" به معناي "ستاره باران" مي‌شناسند. اين ستاره را مي‌توان صبح زود در خراسان ديد. ايرانيان بر اين باور بودند که اين ستاره از اقيانوس آرام بالا مي‌آيد و نقش موثري در باران دارد. بر همين اساس ايرانيان در سيزدهيمن روز از آغاز سال نو، سبزه‌هاي خود را به آب‌ها هديه مي‌دهند تا به اين ترتيب از اين روز قدرداني کرده باشند.»

مذهب شوخی سنگینی بود که محیط با من کرد
و من سال ها مذهبی ماندم بی آنکه خدایی داشته باشم


+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم اسفند 1389ساعت 15:23  توسط امیرخلیلی  | 
نماد های سفره هفت سین




+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم اسفند 1389ساعت 15:18  توسط امیرخلیلی  | 

باران و بارانی

 

مردي به حضور مبارک امير المومنين علي عليه السلام رسيد عرض کرد يا اميرالمومنين چهار سوال دارم امام فرمودند بپرس گرچه چهل سوال باشد ؛عرض کرد واجب چيست و واجبتر کدام است؟نزديک چيست و نزديکتر کدام است؟عجيب چيست و عجيبتر کدام است ؟ سخت چيست و سختتر کدام است؟
(کتاب مجموعه الاخبار)
فرمودند:واجب اطاعت از خداي متعال وانجام واجبات است؛واجبتر ترک گناهان ومحرمات است؛نزديک قيام است و نزديکتر مرگ است؛ عجيب دنيا (با تغييرات و دگرگوني هايي که در اوست)عجيبتر علاقه ومحبت به دنيا است؛ سخت ساعت ورود در قبر است ؛و سخت تر از آن دخول در قبر بدون زاد وتوشه است.
زاد فرداي خود امروز از اينجا بردار
اين ؛نه راهيست که هر روزتوان آمدو رفت

وقتي خدا به تو ميگه : باشه ! دقيقاًهمون چيزي رو که ميخواي به تو ميده .. وقتي ميگه : نه ! .. يه چيز بهتر به تو ميده و وقتي ميگه : صبر کن ، داره بهترين چيز رو براي تو آماده ميکنه

شب است و نام تو را عارفانه ميخوانم
ببين كه شعر تو را بي بهانه ميخوانم
شب است و مرغ شب و ذكر حمد ايزد پاك
و من كه ذكر تو را جاودانه ميخوانم
به كلبه دل من عاشقانه كن گذري
كه من هميشه تو را ، عاشقانه ميخوانم
جوانه ميشكفد دردلم به عشق وصال
و من ، دوباره تو را چون جوانه ميخوانم
أسير موج دعايم ، كسي نميداند
كه زير موج ، غزل از كرانه ميخوانم
در اين غروب غم انگيز ، همدم من باش
ببين كه شعر تو را ، بي بهانه ميخوانم

به يک نفر مي توان براي هميشه دروغ گفت و به همه مي توان يکبار دروغ گفت اما به همه نمي توان براي هميشه دروغ گفت.

اولين باري كه طوفاني شدم
پيش پاي عشق قرباني شدم

يك دو گام از خويشتن بيرون شدم
واقف از اسرار پنهاني شدم

عشق غير از تاولي پر درد نيست
هر كس اين تاول ندارد مرد نيست

اب مي خواهم سرابم مي دهند
عشق مي ورزم عذابم مي دهند

عشق آخر تيشه زد بر ريشه ام
تيشه زد بر ريشه انديشه ام

كوه كندن گر بنا باشد پيشه ام
بويي از فرهاد دارد تيشه ام

عشق از من دور و پايم سنگ بود
قيمتش بسيار و دستم تنگ بود

هيچكس درد مرا وا كرد؟ نه
فكر دست تنگ ما را كرد؟ نه

هيچكس از حال ما پرسيد؟ نه
هيچكسي اندوه ما را ديد؟ نه

هيكسي چشمي برايم تر نكرد
هيچكسي يك روز با من سر نكرد

هيچكس اشكي براي من نريخت
هر كه با من بود از من گريخت

خوب اگر اين است من بد مي شوم
عشق اگر اين است مرتد مي شوم

گفته بودند عشق طوفان مي كند
هر چه مي خواهد دلش ان مي كند

گفته بودند عشق درد بي دواست
علت عاشق زعلت ها جداست

آري اكنون آگه از آن مي شوم
زان همه جستن پشيمان مي شوم

چند روزي هست حالم ديدني است
حال من از اين و آن پرسيدني است


گاه با حافظ تفال مي زنم
گاه بر روي خودم زل مي زنم

فاش مي گويم به آواز بلند
وارثان دردهاي ارجمند

آي مردم شوق هوشياري چه شد؟
آن همه موسيقي جاري چه شد؟

دادها نابالغ و دلواپسند
خنده ها در عين پيري نارسند

گفتم آخر عشق را معنا كنم
بلكه جاي خويش را پيدا كنم

آمدم ديدم كه جاي لاف نيست
عشق غير از عين و شين و قاف نيست

 

آدم ها به هم گل مي دهند ، چون معناي حقيقي عشق در گل ها نهفته است . كسي كه بكوشد صاحب گلي شود ، پژمردن زيبايي اش را هم خواهد ديد . اما اگر به همين بسنده كند كه گلي را در دشتي بنگرد ، همواره با او خواهد ماند. چون آن گل با عصر هنگام ، با غروب خورشيد ، با بوي زمين خيس و با ابرهاي افق آميخته است ...

 

گفتي محبت كن برو ... باشد خداحافظ ولي
رفتم كه تو باور كني دارم محبت مي كنم                                                        

+ نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم تیر 1389ساعت 17:9  توسط امیرخلیلی  | 
+ نوشته شده در  دوشنبه هفدهم خرداد 1389ساعت 16:28  توسط امیرخلیلی  | 

 

           صد و شصت نکته برای مدیران و زیر دستان         

                                        امیر خلیلی     کارشناس مدیریت


1- در انجام کارها روی شیوه ای خاص تاکید نکنید. شاید کسی بتواند از مسیر کوتاه تر و بهتری شما را به مقصد برساند.

2- توجه داشته باشید دانش و تجربه، هیچ کدام به تنهایی رهگشا نیستند، مثل اکسیژن و هیدروژن که از ترکیب معینی از آنها هوای تنفس ما تامین میشود، میتوان با آمیختن دانش و تجربه ، راهکارهای حیاتی و استثنائی خلق کرد.

3- از هرفرصتی برای استخدام و به کارگیری افراد برجسته استفاده کنید.

4- به خاطر داشته باشید رعایت استانداردهای محیط کار در کارایی کارمندان موثر است.

5- با فرق گذاشتن بیهوده بین افراد گروه ، انگیزه کاری آنها را از بین نبرید.

6- از مشورت و نظرخواهی با نیروی جوان ابایی نداشته باشید.

7- با رفتارهای ضد و نقیض، اعتماد زیردستان را از خود سلب نکنید.

8- در به وجود آوردن فضای رقابتی سالم ، کوشا باشید.

9- برای ارتقای سطح دانش کارمندان و افزایش بهره وری آنان ، کلاسهای آموزشی ترتیب دهید و از لوازم کمک آموزشی بهره گیرید.

10- دقت کنید که توبیخ کارمند خطاکار ، باید متناسب با اشتباهاتش تعیین شود.

11- مطمئن شوید مامور خریدی که برای سازمان درنظر گرفته اید، علاوه برکاردانی و رعایت اصول درست بازاریابی ، مورد اعتماد ، زرنگ و خوش سلیقه نیز هست و همان گونه که برقیمت کالاها توجه دارد، بر زیبایی و کیفیت آنها نیز اهمیت می دهد.

12- درصورت لزوم با قاطعیت نه بگویید.

13- سعی کنید با اصول ساده روانشناسی آشنا شوید.

14- طوری رفتار کنید که دیگران شما را بعنوان الگو انتخاب کنند و آینده کاری دلخواه خود را در قالب شخصیت شما مجسم کنند.

15- هرگز درحضور کارمندان با دیگر معاشرین خود ، پشت سرافراد بدگویی نکنید.

16- رعایت سلسله مراتب کاری را به مسئولین و سرپرستان گوشزد کنید.

17- برای آزمودن کارمندانتان با آزمایشهای فاقد ارزش و بی اساس، شخصت آنان را زیر سئوال نبرید.

18- با شروع به موقع جلسات ، وقت شناسی را عملا" به حاضرین بیاموزید.

19- برای گیراتر شدن سخنان خود، همیشه چند عبارت کلیدی از بزرگان و افراد برجسته در ذهن داشته باشید و در موقع لزوم آنها را بکار ببرید.

20- در انجام کارها به سه نکته بیش از بقیه نکات توجه کنید : اعتماد به نفس ، اعتماد به نفس ، اعتماد به نفس .

21- انتقاد پذیر باشید.

22- با بی توجهی ، تلاش و زحمات زیر دستان را بی ارزش نکنید.

23- با وسواس بیهوده در انتخاب ، زمان را هدر ندهید و به خاطر داشته باشید زمان برای شما متوقف نمی شود.

24- برای حل مشکلات احتمالی ، دوراندیش باشید و مطمئن باشید با درنظر داشتن چند راهکار تخصصی ، هرگز در موارد اضطراری غافلگیر نخواهید شد.

25- نقش تبلیغات را در سودآوری سازمان نادیده نگیرید.

26- خواسته های خود را واضح و روشن بیان کنید و اطمینان حاصل کنید که کارمندان به خوبی از جزییات وظیفه ای که به عهده آنان است ، مطلع هستند.

27- از هرکس ، مطابق دانش و تجربه اش توقع داشته باشید تا بهترین نتیجه را بدست آورید.

28- وظایف کارمندان را متناسب با توانایی های فیزیکی و حرفه ای آنان تعیین کنید.

29- اگر از موضوعی علمی اطلاعی ندارید، یا احتیاج به توضیحات بیشتری دارید، بدون هیچ تردیدی سئوال کنید.

30- درموارد بحرانی ، خونسردی خود را حفظ کنید و چند استراتژی بحران زدایی مناسب با فعالیت سازمانی خود را پیش بینی و طراحی کنید تا در موارد لزوم از آنها استفاده کنید.

31- از رفتارهایی که شما را در سازمان عصبی معرفی می کند ، پرهیز کنید.

32- انتقامجو نباشید.

33- زمان پیاده سازی تصمیم گیریها ، به اندازه اخذ تصمیمات ، مهم است. چون ممکن است اجرای یک نقشه خوب تجاری در زمان نامناسب با شکست روبه رو شود.

34- در مورد چیزی که نمی دانید ، به کسی اطلاعات اشتباه ندهید و از گفتن نمی دانم ، هراسی نداشته باشید.

35- با محول کردن مسئولیت به کارمندان مستعد و خلاق ، زمینه رشد و خلاقیت آنان را فراهم کنید.

36- بدون تفکر و درنگ پاسخ ندهید.

37- نحوه چیدمان میز کارمندان و محل استقرار آنها را طوری انتخاب کنید که افراد فراموش نکنند در محل کارشان هستند و نباید بیش از حد مجاز باز هم به گفت و گو بپردازید.

38- حرفه ای ترین و بهترین حسابدار و مشاور حقوقی را استخدام کنید.

39- به مشکلات مالی افراد توجه کنید و درخواستهای موجه اخذ وام آنان را به تعویق نیندازید.

40- همیشه به خاطر داشته باشید تواضع و متانت برشکوه شما می افزاید.

41- اگر قاطعیت مدیر با مهربانی توام باشد ، تاثیر شگفت انگیزی بر اطرافیان خود خواهد داشت و فرمانبری با ترس جای خود را به انجام وظیفه با حس مسئولیت پذیری می دهد.

42- سامانه ای را جهت اخذ پیشنهاد اختصاص دهید و به کارمندان اطمینان دهید که درکمال رازداری به پیشنهادهای مطرح شده رسیدگی می کنید.

43- مطمئن شوید حق و حقوق دیگران توسط مسئولین و سرپرستان سازمان رعایت می شود.

44- چند ساعت از یک روز مشخص در ماه را به بازدید از سطوح مختلف سازمان و گفت و گوی رو در رو با کارمندان اختصاص دهید.

45- در سمینارهای مرتبط با فعالیت خود شرکت کنید.

46- درکمک رسانی های مراسم خیریه پیشقدم باشید.

47- با درایت و زیرکی همیشه درکمین شکار فرصتهای طلایی باشید.

48- صبرو حوصله را از مهمترین ارکان موفقیت تلقی کنید.

49- مسئولیت پذیر باشید.

50- به منظور اطلاع حاصل کردن از مطالب جدید علمی ، در چند سایت اینترنتی مرتبط عضو شوید.

51- چند تکه کلام اختصاصی و جالب برای خود انتخاب کنید.

52- تفکر و تعمق قبل از پاسخگویی راحت تر از پیدا کردن چاره ای برای تغییر آنچه عنوان شده می باشد.

53- وقتی می خواهید کاری را به کسی محول کنید ، روشی را برای عنوان کردنش انتخاب کنید تا حس مسئولیت افراد برانگیخته شود.

54- علت شکستهای سازمانی را تجزیه و تحلیل کنید تا ضمن تشخیص مسیرنادرست ، از تکرار آن جلوگیری کنید.

55- با بی اهمیت جلوه دادن کارهای کارمندان ، زحمات آنان را بی ارزش نکنید.

56- با انجام ورزشهای فکری ، قابلیت های ذهنی خود را تقویت کنید.

57- به هرکس فراخور فعالیت و بازده کاری اش پاداش دهید و با در نظر گرفتن پاداشهای مساوی ، حرکت افراد شایسته گروه را کند نکنید.

58- با به کارگیری مشاورین کارآزموده و متعهد، موقعیت بازارکار را تحلیل کنید و استراتژی بکار بگیرید که همیشه یک گام از رقبا جلوتر باشید.

59- اجازه ندهید بار مسئولیت کارمندان بی کفایت و کند ، بر دوش کارمندان خبره و ساعی تحمیل شود زیرا افراد با درک این بی عدالتی انگیزه خود را از دست می دهند.

60- دانش حرفه ای  خود را تا حدی بالا ببرید که در موارد لزوم در مقابل کلیه سئوالات حرفه ای حاضر جواب باشید.

61- زمان استخدام  افراد ،علاوه بر تست های مقرر شده ، تست هایی انجام دهید که مطمئن شوید کسی را که بکار می گمارید ، تنبل نیست ! زیرا افراد تنبل فشارکاری دیگران را بیشتر می کنند.

62- هنگام دست دادن ، دست افراد را محکم و صمیمانه بفشارید.

63- وقتی عصبانی هستید، در باره دیگران تصمیم گیری نکنید.

64- همیشه وقت شناس باشید. برای حضور به موقع ، می توانید از ترفند قدیمی 5 دقیقه جلو کشیدن ساعت استفاده کنید.

65- هرگز امید ارتقا را از زیردستان نگیرید ، زیرا به طور یقین ، انگیزه آنها برای تلاش از بین می رود.

66- سعی کنید در صورت لزوم در دسترس باشید و شانس حرف زدن را به همه سطوح سازمان بدهید. در این صورت شاید با ایده های درخشانی روبه رو شوید.

67- به کارمندان ساعی و متعهد بگویید که چقدر برای سازمان مفید هستید و شما به آنها علاقه و اعتماد دارید.

68- هیچگاه اجازه ندهید کسی حالت افسردگی و ناامیدی شما را ببیند.

69- به شایعات بی اساس بی توجه باشید و در مورد زیردستان از روی دهن بینی قضاوت نکنید.

70- خشکی جلسات طولانی را با شوخ طبعی قابل تحمل کنید.

71- از سرزنش کردن دیگران در جمع خودداری کنید.

72- برای همه سطوح سازمان حتی خدمه و نامه رسانها احترام قائل شوید.

73- از منشی خود بخواهید روز تولد کارمندان ، کارت تبریکی را که توسط شما امضاء شده است ، برایشان ارسال کند.

74- در موقع امضاء کردن نامه ها و مکتوبات آنها را به دقت مطالعه کنید و از امضاء کردن آنها، زمانی که حوصله و تمرکز ندارید پرهیز کنید.

75- خوش ژست و خوش بیان باشید و درجمع با انرژی و اشتیاق حاضر شوید.

76-با قدردانی به موقع از کارمندان ، انرژی کاری آنان را افزایش دهید وحسن خلاقیت را در آنان تقویت کنید.

77- موقع حرف زدن با اعتماد به نفس به چشمان افراد نگاه کنید و همیشه متبسم باشید.

78- هرگز برای پیشبرد اهداف کاری خود ، دیگران را با وعده های بی اساس فریب ندهید.

79- سعی کنید اسامی کارمندان را به خاطر بسپارید و درحین صحبت کردن با آنان ، اسمشان را به زبان بیاورید.

80- همواره به خاطر داشته باشید به کار بردن الفاظ مؤدبانه از اقتدار شما نمی کاهد.

81- اشتباهات زیردستان را بیش ازحد لازم به آنها گوشزد نکنید.

82- امین و رازدار افراد باشید.

83- روی اشتباهات خودپافشاری نکنید و بی تعصب خطاهای خود را بپذیرید.

84- با عبارات کنایه آمیز و نیشدار به دیگران درس عبرت ندهید.

85- با آرامش و خونسردی به حرفهای دیگران گوش کنید و برای صرفه جویی در زمان مرتبا" حرف آنان را قطع نکنید.

86-روش محاسبات مالی را تاحدی یاد بگیرید تا قادر به تجزیه و تحلیل های گزارشات مالی سازمان باشید.

87- درجلسات دائما" به ساعت خود نگاه نکنید.

88- به نحوه پوشش و ظاهر خود توجه کنید.

89- تا صحت و سقم مساله ای روشن نشده ، کسی را مواخذه نکنید.

90- معاشرین چاپلوس خود را جدی نگیرید.

91- نکات جالب و پندآموز کتابهایی را که می خوانید ، در دفتری یادداشت کنید و در موارد مناسب آنها را بکار ببرید.

92- انعطاف پذیر باشید.

93- بدون توهین به عقاید دیگران ، با آنها مخالفت کنید.

94- نسبت به قول خود پایبند باشید.

95- درموقعیت های بحرانی برخود مسلط باشید و نگذارید زیردستان از اضطراب شما آگاه شوند.

96- برای حرف زدن زیباترین و خوش آهنگ ترین الفاظ را انتخاب کنید.

97- ریسک پذیر باشید.

98- نحوه استفاده از نرم افزارهای مرتبط با کار خود را بیاموزید.

99-برای ثبت ایده های درخشانی که ناگهان به ذهن می رسند، همیشه یک قلم و کاغذ به همراه داشته باشید.

100- کتابخانه سازمان را به روز کنید و اسامی کتابهایی را که اضافه می شود بصورت لیست منتشر شده در اختیار کارمندان قرار دهید.

101- مطمئن شوید ابراز رضایت شغلی افراد به سبب ترس ازتوبیخ مسئولین و سرپرستان نیست.

102- به واسطه مدیر بودن خود ، از دیگران توقع بیجا نداشته باشید.

103- در اولین قرصت درخاتمه دادن به مشاجرات و کدورتهایی که بین کارمندان پیش می آید، حکمیت کنید و برقرار کننده صلح و آشتی باشید.

104-درمصاحبه استخدامی افراد به سوابق کاری آنان توجه کنید و به خاطر داشته باشید کارمند موفق کارنامه ای پربار به همراه دارد.

105- از انحصاری کردن خدمات رفاهی سازمان پرهیز کنید و اجازه دهید همه سطوح از این خدمات بهره مند شوند.

106- زمان دقیق پیاده سازی تصمیمات اخذ شده را پیدا کنید ، چون ممکن است اجرای یک نقشه خوب ، در زمان نامناسب با شکست روبه رو شود.

107- برای حفظ اطلاعات سازمانی ، از بهترین و پیشرفته ترین سیستم حفاظتی استفاده کنید.

108- زبده ترین کادر بازاریابی را گردآوری کنید و حتی زمانی که سوددهی سازمان در وضع مناسبی قرار دارد، از آنان بخواهید ریتم فعالیت های خود را کند نکرده و همچنان به صورت جدی ادامه دهند.

109- به مظنور جلوگیری از تک روی ورقابت های ناسالم، روحیه انجام کار گروهی در سازمان را تقویت کنید.

110- از عنوان کردن فرامین غیرقابل اجرا و غیرمنطقی احتراز جویید، زیرا جز خدشه دار کردن شخصیت حرفه ای شما پیامدی ندارد.

111- عملکرد افراد را در زمان اضافه کاری کنترل کنید تا بدینوسیله از سوء استفاده افراد ناشایست که بعنوان اضافه کاری در سازمان به انجام کارهای شخصی یا اتلاف وقت می پردازند ، جلوگیری شود.

112- از نگارش واژه ای که از صحت املای آن اطمینان ندارید، پرهیز کنید و برای حصول اطمینان از نگارش صحیح لغاتی که فراموش کرده اید، همیشه یک فرهنگ لغت در دسترس داشته باشید.

113- وقتی در مورد موضوعی محرمانه صحبت می کنید، مراقب استراق سمع دیگران باشید.

114- اموال مهم سازمان را بیمه کنید.

115- در سلام کردن و ایجاد ارتباط دوستانه پیشقدم باشید.

116- مراقب سلامتی خود باشید و هرگز از یاد مبرید عقل سالم در بدن سالم است.

117- مطمئن شوید کادر مالی شما به موقع در پرداخت صورت حسابها اقدام می کنند و پرداختها بنا به دلایل غیرموجه ، به تعویق نمی افتد . چون تاخیر در پرداخت ها به اعتبار مالی شما لطمه جبران ناپذیری وارد می کند.

118- عیب جو و بهانه گیر نباشید و اجازه ندهید این دو خصلت د رشما به عادت مبدل شود.

119- هرگز از خاطر نبرید انسان ، اشرف مخلوقات است و با درایت و پشتکار میتواند برای هرمشکلی ، راه حال مناسبی پیدا کند.

120- برخی از بازنشستگان پس از بازنشستگی تمایل به ادامه کار دارند ، اگر می خواهید این افراد را به کار بگیرید توجه داشته باشید توانایی و انرژی و یا انگیزه کافی جهت نیل به اهداف سازمانی در این افراد وجود داشته باشد و درخواست کار آنها صرفا" به دلیل رفع نیاز مالی نباشد.

121- همواره هوشیار باشید کسی در سازمان جهت حفظ عنوان شغلی و موقعیت خود به عنوان ترمز برای نیروهای فعال و پرانرژی عمل نکند.

122- از اشتباهات خود درس بگیرید و آن را به دیگران نیز درس بدهید.

123- حتی وقتی موردی پیش آمده که به شدت ترسیده اید ، اجازه ندهید اطرافیان از این حس شما مطلع شوند.

124- افراد متخصص سازمان را برای اخذ نشریه های تخصصی آبونه کنید.

125- هیچکس را دست کم نگیرید.

126- حامی ضعیفان  باشید واجازه ندهید حق کسی ضایع شود.

127- اگر درجمعی هستید که موضوع مورد بحث را نمی دانید و روشن شدن این امر به اعتبار علمی شما لطمه خواهد زد ، لازم نیست با اظهار نظر در مورد آن ، عدم آگاهی خود را عیان سازید. می توانید سکوت کنید تا در اولین فرصت به تکمیل اطلاعات خود بپردازید.

128-آرام و شمرده صحبت کنید.

129- زمانی که از کسی اشتباهی سر می زند ، با رفتار صحیح و منطقی او را شرمنده کنید ، نه با توهین و ناسزا .

130- به اندازه کافی استراحت کنید و اجازه ندهید خستگی و استرس به سلامت روحی شما لطمه وارد کند.

131- هر از چند گاهی جلسه ای به منظور پرسش و پاسخ با حضور سرپرستان و مسئولین ترتیب دهید تا از صحت عملکرد و برنامه های آنان مطمئن شوید.

132- سرپرستان و مسئولین ، پل ارتباطی مدیریت و کارمندان هستند ، تا از استحکام این پل مطمئن نشده اید بی محابا گام برندارید، چون در غیر این صورت ممکن است سقوط کنید.

133- کارمندان را تشویق کنید تا با ابتکار در انجام کارهایشان راههایی برای صرفه جویی و پایین آوردن هزینه ها پیدا کنند.

134- کتاب قانون تجارت را در دسترس داشته باشید.

135-با توجه بیش از حد به افراد خاص ، حسادت دیگران را برانگیخته نکیند.

136-به دیگران فرصت جبران اشتباهاتشان را بدهید.

137- نقاط ضعف و قوت خود را کشف کنید.

138- مطمئن شوید هیچ منبع انرژی ، بیهوده به هدر نمی رود . برای مثال کسی را موظف کنید تا از خاموش بودن چراغها و بسته بودن شیرهای آب پس از اتمام ساعات اداری و خروج نیروها اطمینان حاصل کند.

139-با اولین برخورد ، در مورد کسی قضاوت نکنید.

140- حس ششم خود را نادیده نگیرید.

141- هرکسی را فقط با خودش مقایسه کنید ، نه با دیگران .

142-برای هربخش ، یک جعبه کمک های اولیه تهیه کنید.

143-اعجاز عبارات تاکیدی و مثبت را نادیده نگیرید.

144- راحت ترین مبلمان و چشم نوازترین وسایل را برای اتاق خود تهیه کنید و برای استفاده بهینه از فضا و زیبایی محیط از طراحان داخلی کمک بگیرید.

145- پنچره ها را مسدود نکنید، اجازه دهید همگان از نور وهوای تازه که ارزانترین موهبتهای الهی هستند ، بهره مند شوند. گاهی وزش یک نسیم می تواند آرامش چشمگیری برای محیط به ارمغان بیاورد.

146- ازانجام هر جابه جایی برای نیروی انسانی در محیط کار ، نمی توان نتیجه مطلوب گردش شغلی را حاصل نمود. اگر جابه جایی کارمندان اصولی و حساب شده نباشد ، باعث افت راندمان کاری و دلزدگی آنان از کارشان می شود.

147- مراقب باشید و اجازه ندهید سرپرستان و مسئولان برای پیاده سازی نظرات شخصی و اجرای فرامین خود ، خودسرانه دستوری را به اسم شما اعلام کنند ، زیرا در این صورت اگر این دستورات صحیح و قابل اجرا نباشد، از حسن شهرت و محبوبیت شما کاسته خواهد شد.

148- سرمایه های مالی ، وقت و انرژی نیروی انسانی را با آموزشهای غیرضروری به هدر ندهید. برای هرکس آموزشی را تدارک ببینید تا بتواند از آن در بهبود بخشیدن کارهایش استفاده کند. درغیر این صورت وقتی فرصتی برای استفاده از این آموخته ها دست ندهد، خیلی زود به ورطه فراموشی سپرده میشود و هرگز تبدیل به یک مهارت نمیشود.

149- بی طرفانه راجع به مسائل تصمیم گیری کنید تا زاویه دید شما وسعت پیدا کند.

150-با هرنوع بی انضباطی مبارزه کنید.

151- روز خود را با خوردن صبحانه ای مقوی آغاز کنید.

152- از ایمن بودن آسانسورها و سایر وسایل مهم اطمینان حاصل کنید و اگر احتیاج به تعمیر یا تغییر دارند ، بدون فوت وقت اقدام کنید.

153-حتی اگر سن شما از کارمندان کمتر است ، آنچنان دلسوزانه با مسائلشان برخورد کنید تا لقب { پدر سازمان } را کسب کنید.

154- جهت حفظ سلامتی و چالاکی هر روز حداقل 15 دقیقه نرمش کنید.

155- در برخی از برنامه ریزی ها و اخذ تصمیمات از کارکنان نیز نظرخواهی کنید تا با این مشارکت صمیمیت بیشتری بین مدیریت و کارکنان برقرار گردد و حس مسئولیت پذیری افراد افزایش یابد.

156- از کارکنان بخواهید اگر با مشکلی روبه رو می شوند ضمن اعلام آن مشکل ، چند راه حل مناسب نیز ارائه دهند.

157- گاهی اوقات بدون اطلاع قبلی وارد اتاق کارکنان شوید وشخصا" با آنان به گفت و گو بپردازید.

158- با برقراری امنیت شغلی در محیط ،روحیه کاری افراد را بهبود ببخشید.

159- اگر به افراد شخصیت بدهید و با برخوردهای نادرست عزت نفس آنان را پایمال نکنید آنان به مثابه اهرم عمل می کنند و قادر خواهند بود مسئولیت هایی که به عهده آنان است بدون استرس و فشار روحی و با کیفیت بهتری به انجام برسانند.

160- مشوق و ترویج دهنده کار تیمی باشید تا هماهنگی و همسویی کارکنان جایگزین رقابت های ناسالم شود.

+ نوشته شده در  دوشنبه هفدهم خرداد 1389ساعت 9:31  توسط امیرخلیلی  | 
روستای اطاقلو شاهین دژ از آذربایجان غربی محمد رضا خلیلی  امیر  و رضا و داوود خلیلی اطاقلو
+ نوشته شده در  چهارشنبه پنجم خرداد 1389ساعت 16:16  توسط امیرخلیلی  | 

 

امیر خلیلی اطاقلو دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

 

تاریخ شاهین دژ

نام اصلي و قديمي شاهين دژ در زمان اورارتويي ها بر اساس مستندات اوكاني و بعد ها ساناكا بوده در زمان ساساني به دليل موقعيت جغرافياي خواص و طبيعي كه مانند دژ طبيعي بود به شاهان دژ(شاه=بزرگان+دژ)نام گذاري شد. ولي پس از مدتي به دليل رشادتهاي فرزندان ان سرزمين در مبارزه با ظلم و جور به شاهين دژ تغيير نام داد و با ورود اسلام به اير ان صائين قلعه معروف شد ، صائین قلعه از ترکیب دو کلمه صائین و قلعه می‌باشد. صائین به معني شأن ، شوكت و بزرگي و معرب کلمه شاهین (عقاب) می‌باشد در لغت به معنای نگهبان و نگهدارنده، (سایین در زبان ترکی به معنای پاک و منزه و بزرگ می‌باشد.) و قلعه نیز به معنی دژ یا دز است. و این نام گذاری به این دلیل بوده‌است که قبل از اسلام بسیاری از بزرگان دین زرتشت برای زیارت و نیایش به آتشکده آذرگشسب واقع در تخت سلیمان می‌رفتند، پس از طی مسافتی طولانی برای خستگی راه دنبال استراحتگاهی خنک و مناسب بودند، که به زیارتگاه (آتشکده) نیز نزدیک باشد. از این رو در محل کنونی شاهین دژ یعنی در ۳۰ کیلومتری غرب آتشکده بنایی ساختند که به مرور زمان تبدیل به شهر شد. و شاهین را نماد نگهبان برای قلعه (دژ) قراردادند. همچنین در شمال شهرستان صخره‌هایی مرتفع مشهور به هلانه دال (لانه عقاب) معروفند وجود دارد.

شاهین دژ بیان گر مفهوم قلعه عقاب می‌باشد و تا زمان ساسانیان این منطقه به این نام مزین بوده‌است. ولی پس از ظهور دین مقدس اسلام و حمله اعراب نام آن به صائین قلعه تغییر یافت. نام این شهر در رژیم شاهنشاهی پهلوی که تازه تشکیل شده بود به صائین دژ تغییر پیدا کرد و این نام به دشت کوچکی که شهر درآن قرار دارد محدود شده بود در حالی که در تاریخ این نام برای منطقه شمال تکاب و جنوب هشترود و قره اغاج و شهرستان شاهین دژ را شامل می‌شد. نام رسمی این شهر بعد از پیروزی انقلاب اسلامی همان شاهین دژ شهرت ساسانی خود را بازیافت. در گویش محلی به آن سايين قالا و شاهَن دژ و شاهان دژ گفته می‌شود.

[ویرایش] آثار باستانی

۱- تنها بنای باقی مانده از ادوار گذشته پلی به ابعاد ۱۰×۹۰ که از دوران مغول بر روی رودخانه زرینه‌رود در روستای قیزکرپی حدود ۷ کیلومتری جنوب شاهین دژ می‌باشد.

۲ - تپه‌های که در زمان مغول برای مقابله با حمله دشمنان احداث گردید. هنوز به عنوان نماد هویت تاریخی این شهر می‌باشند پا برجاست.(سه تپه داخل شهر شاهین دژ٬ که هر سه دست ساز زمان مغول هستند)

۳ - دخمه بی‌بی کند (روستای بی بی کند): این دخمه تاریخی که قدمت چندین هزار ساله دارد، در بالای کوهی قرار گرفته‌است دارای دو اتاق همچنین سوراخهایی می‌باشد که به‌عنوان پنجره از آن استفاده می‌شده‌است. ستونهای کنده شده از سنگ در قسمت جلوی دخمه می‌باشد که با ظرافت خاصی کنده‌کاری شده و به آن شکل داده شده‌است. با توجه به طبیعت زیبای اطراف دخمه از مناطق دیدنی شهرستان شاهین‌دژ بشمار می‌آید. ولی بعلت مسافت زیاد و شوسه و مالرو بدون مسیر عده کمی از این بنای تاریخی قدیمی دیدن می‌کنند

۴ - حمام قدیمی قپان شاهین‌دژ راسته قپان (خیابان شهید باکری): این حمام قدیمی که قدمتش به دوره قاجاریه برمی‌گردد در خیابان شهید باکری راسته قپان قرار گرفته‌است دارای یک درب کوچک بوده و فقط ستونها و قسمت کوچکی از حمام باقیمانده‌است. سقف و سایر قسمت‌ها ویران شده‌است ولی می‌توان با مرمت کامل اثر این حمام قدیمی را احیاء کرد

علت نام گذاری رودخانه زرینه‌رود به جغتو (جغاتو):

خواندمیر در حبیب‌السیر به جنگ بین آرپاخان و خواجه غیاث الدین محمد، اشاره کرده و چنین می‌نویسد: در حوالی جغتا هر دو شبکه به هم رسیده، دست به تیغ و خنجر بردند و خواجه از آرپاخان شکست خورده، پا به فرار نهاد و هلاکوخان مغول قریه حسین‌آباد را که در چند کیلومتری جنوب میاندوآب می‌باشد، به پایتخت تابستانی انتخاب و زرینه رود را به افتخار پسر چنگیزخان جغتای (‌جغتو) نامگذاری کردند.

[ویرایش] مردم و زبان

زبان گفتاری غالب در منطقه ترکی آذربایجانی است در بعضی مناطق بین چهاردلیها زبان ترکی به زبان اول تبدیل شده و در دیگر مناطق چهاردولی، ترکی به عنوان زبان دوم تکلم می‌شود. ترکیب جمعیت این شهرستان در روستاهای تابعه به این شکل است که غیر در مناطق کردنشین از اقوام و تیره‌های مختلف محلی هر یک علاوه بر تکلم به زبان ترکی لهجه‌ها و گویش های محلی خود صحبت می‌کنند . تشکیل شده است . از جمله این موارد چهاردولی ، زعفرانلویی ، موصلانی ، شریبانی ، آجرلویی و هشترودی را می‌توان نام برد.[۳]


زبان‌های رایج در نقاط گوناگون شهرستان شامل ترکی، لکی و کردی (کرمانجی و سورانی) می‌باشد. گویش‌ها را طوایف زاخورانی (زعفرانلو)، چهاردولی (چاردولی، چرداولی) شاقی (شُقاقی، شِکاکی)، موصولانی (موصلانلو٬ جلالی‌ها)، هشترودی (هشترویی٬ قره داغلیشاهسون (شاهسوان٬ شایسوان) قیچلی ها(به معنی پادارها) قرچی‌ها (یا قورچی به معنی ترکشدارها) شریبانی، آجرلویی و غیره تشکیل می‌دهند. این طوایف در گذشته ایل افشار٬ ایل چهاردولی و ایل شاهسون را تشکیل می‌دادند. اکنون هم ایل زعفرانلو و ایل سادات به زندگی عشایری ادامه می‌دهند. این شهرستان برای اینکه دارای منطقه مناسب برای زندگی عشایری است در گذشته مورد توجه بوده‌است چون شرق این شهرستان ییلاق و غرب شهرستان قشلاق است خود شهر شاهیندژ در منطقه قشلاق و در دشتی به همین نام قرار دارد که تابستان نسبتاً گرمی تا دیگر شهرهای استان دارد. مردم در غرب شهرستان به علت قرار گیری در کنار زرینه رود و دیگر رودها و دشت‌های مناسب به شغل کشاورزی مشغولند.

[ویرایش] صنایع دستی شاهین دژ

شاهین دژ یا صائین دژ از قدیمی ترین و پرسابقه ترین شهرهای استان آذربایجان غربی است در این شهرستان و روستاهای اطراف آن در حدود ۱۰۰۰ خانوار و در هر خانوار حدود ۵ نفر به فعالیت در تولید صنایع دستی مشغولند علاوه بر این تعدادی کارگاه فرشبافی نیز در این شهرستان وجود دارد. عمده تولیدات شامل فرش٬ گلیم٬ جاجیم٬ و دست بافتهای پشمی است. در گذشته سفالگری نیز در منطقه رایج بوده که امروزه منسوخ شده‌است.

[ویرایش] فرش بافی

قدمت فرشبافی نسبت به سابقه تاریخی این شهر بسیار محدود است. شاهین دژ شهری است تاریخی و مهاجر پذیر مهاجران اکثراً از ۲ تیره کرد و ترک می‌باشند که هر یک فرهنگ و صنایع دستی خاص خود را به همراه آورده‌اند. مهاجران ترک زبان که بیشتر جزو عشایری می‌باشند تغییر شیوه معیشت داده و از کوچ نشینی به یکجا نشینی متمایل گشته‌اند اما همچنان به تولید دست بافتهای سنتی خود با هویت تاریخی فرهنگی خاصشان مشغولند. فرشهای تولید شده توسط این اقوام دارای طرح شکسته هندسی یا نیمه شکسته می‌باشد. رج شمار پایین (۳۵-۱۵) از مشخصات این نوع فرشهاست. مصالح مورد استفاده در بافت آنها اغلب به نوعی است که بصورت بومی و منطقه‌ای قابل تهیه و دسترسی است. پرز این قالی‌ها اکثراً پشمی و پودها پنبه‌ای و جنس تار چله نیز بیشتر پشمی و گاهی پنبه‌ای می‌باشد. صنعت نخ ریسی به صورت دقیق نیز در کنار فرش و برای جوابگویی به تولیدات فرش این منطقه وجود دارد. ابعاد این فرشها اکثراً کناره (فرشهای طویل کم عرض) به طول ۵٫۱ تا ۶ متر و عرض ۵٫۰ تا ۵٫۱ متر بوده و گاهی در ابعاد قالیچه یا ۳×۲ نیز بافته می‌شوند. این فرشها اغلب سینه باف بوده و نقشه‌های ۳ ترنج- ۵ ترنج٬ لچک ترنج٬ گلدانی و افشان٬ به رنگهای زمینه لاکی٬ سرمه ای٬ و رنگهای شاد و درخشان در این فرشها متداول است نوع گره بکار رفته نیز اغلب متداول است که توسط قلاب یا دست به همراه چاقوی بافت زده می‌شود. اما مهاجرین کرد زبان دارای تولیدات متنوع تری هستند. فرش‌های تولید شده توسط آنها ریز بافت تر و دارای طرح‌های گردان و نیمه شکسته می‌باشند. رج شمار این فرش‌ها بین ۲۵ تا ۶۰ متنوع بوده و گاهی در بین آنها فرش‌های تمام ابریشم با رج شمار ۷۰ نیز مشاهده می‌گردد. ابعاد این فرش‌ها مختلف و بر اساس سفارش بازار متغیر است. نقشه‌های مورد استفاده یا مانند سایر نقشه‌های کردی٬ افشان٬ لچک٬ ترنج٬ ترنج دار٬ افشار٬ نقوش حیواندار٬ هراتی (ماهی در هم) شکسته و گردان و یا مانند نقشه فرشهای ریز بافت مثل تبریز٬ اصفهان و حتی قالیچه‌های تمام ابریشم و با نقشه شبیه به هم اما بسیار محدود می‌باشد. جنس مصالح این قالی‌ها در پرز اغلب پشم و گاهی ابریشم٬ در تار پنبه و ابریشم و در پود پنبه‌است. نوع گره استفاده شده هم گره متقارن (ترکی) و گاهی نامتقارن (فارسی) است رنگ زمینه این فرشها سرمه‌ای٬ لاکی٬ پوست پیازی٬ کرم٬ بژ٬ نارنجی٬ قهوه‌ای سبز و... می‌باشد.

[ویرایش] گلیم بافی و جاجیم بافی

در شاهین دژ گلیم‌های تمام پشمی یا گاهی پشم و پنبه‌ای توسط روستائیان و عشایر اسکان یافته بافته می‌شود. در این منطقه انواع گلیم‌های کردی و افشار و گلیم‌های محلی مخصوص اقوام ترک زبان تولید می‌گردد که بیشتر به رنگهای مخلوطی از قرمز٬ پشم خود رنگ٬ کرم سیاه و گاهی سبز و آبی می‌باشد. تولید جاجیم نیز مثل اکثر نقاط ایران در این شهرستان متداول است. جاجیم که بافته‌ای ۲ رویه‌است دارای طرحها و رنگ بندی راه راه و هندسی است که توسط ماشین بافندگی دستی و زمینی بافته شده و فاقد پرز می‌باشد. مصارف مختلف جاجیم شامل روانداز٬ زیرانداز٬ رختخواب پیچ٬ روکرسی و غیره‌است بافت گلیم و جاجیم در منطقه صنعتی خانگی محسوب می‌شود و توسط زنان روستایی صورت می‌گیرد.

[ویرایش] [[مدیا: دست بافته‌های پشمی]]

در این منطقه نیز مثل سایر شهرهای سردسیر استان بافت انواع محصولات پشمی به‌وسیله ۲ تا ۵ میل و بدست زنان شهر و روستا رواج دارد. انواع جورابها٬ دستکش٬ کلاه٬ شال گردن٬ شال کمر٬ زانو بند٬ ساق بند و حتی گاهی شلوار و جلیقه پشمی در طرحها و رنگهای زیبا (معمولاً سفید٬ قهوه‌ای و قرمز) بافته شده و جزو البسه پوشاک سنتی مردم این ناحیه در فصل سرد زمستان است.

[ویرایش] سایر صنایع دستی

در گذشته ساخت وسایل سفالی و سبد و حصیربافی در این منطقه رایج بوده که امروزه تقریباً منسوخ شده‌است اما صنایع چوبی اخیراً در این شهرستان رایج شده و سهمی از تولیدات صنایع دستی منظم را بخود اختصاص می‌دهد ساخت و طراحی پایه مبل٬ صندلی٬ منبت کاری روی دسته مبل و صندلی و گاهی مجسمه سازی و نازک کاری چوب نیز در این شهرستان مشاهده می‌شود.

[ویرایش] امکانات ورزشی و تفریحی

با استناد به آمارنامه سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان در سال ۱۳۷۹ شهرستان شاهیندژ دارای امکانات ورزشی زیر می‌باشد:

۱ میدان فوتبال چمن (۵ درصد از میادین فوتبال چمن کل استان)، ۱ میدان فوتبال خاکی (۵۵٫۵ درصد از میادین فوتبال خاکی استان)، ۱ زمین والیبال و بسکتبال سرپوشیده (۵٫۲ درصد از کل زمینهای والیبال و بسکتبال سرپوشیده استان)و فاقد زمین والیبال و بسکتبال روباز و زمین تنیس روباز و سرپوشیده می‌باشد و در مورد سایر رشته‌های ورزشی شامل (بدمینتون، شطرنج، ژیمناستیک، تنیس روی میز و...) دارای ۲ واحد زمین روباز (۳۳٫۸ درصد از کل استان) و ۴ زمین سرپوشیده (۹۳٫۴ درصد از کل استان) است.

در سطح شهرستان شاهیندژ ۷ پارک وجود دارد. جمع مساحت پارکهای این شهرستان تا آخر سال ۱۳۸۰، ۶۴۰۰۰ مترمربع می‌باشد که سرانه فضاهای سبز برای شهرستان شاهیندژ توسط سازمان ۱۳٫۲ مترمربع ذکر شده‌است

[ویرایش] جاذبه‌های طبیعی

جاذبه‌های طبیعی این شهرستان عبارت‌اند از: رودخانه زرینه رود ، دره هولاسو، دره قیزکرپی، دره قره قیه (قره قایه)، کوه قلای کچان (جنوب غربی)، کوه قره داش (ضلع شرقی شهر)، دره آغاجاری (جاده تکاب)، دره زینالو، کوه پیر محمد ، دره گراو (جاده تکاب)، دشت شاهین‌دژ

شاهین دژ

+ نوشته شده در  سه شنبه چهارم خرداد 1389ساعت 18:23  توسط امیرخلیلی  |